Loading...
صفحه اول 2017-07-24T02:05:04+00:00

رفتارها و نگرش‌های مردم در انتخابات ریاست جمهوری۹۶

یافته‎‌های نظرسنجی جدیدی که «ایپو» پس از انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ انجام داده، نشان می‌دهد که رای‌دهندگان به حسن روحانی (بر خلاف تصور احتمالاً رایج) بیشتر به دلایل ایجابی به او رای داده‌اند تا به دلایل سلبی و بر عکس، رای دهندگان به ابراهیم رییسی عمدتاً به دلیل رای ندادن به روحانی به او رای داده‌اند.
.در نظر سنجی ایپو جنبه‌های دیگری از رفتارها و نگرش‌های مردم در جریان انتخابات ریاست جمهوری اخیر نیز سنجیده شده است که در یافته‌هایش در ادامه گزارش می‌شود.

دلایل مشترک رای دادن به روحانی و رئیسی

در حالی که ۳۸ درصد از رای دهندگان به روحانی می‌گویند به دلایلی چون شایستگی‌های شخصی، سوابق قبلی یا جهت‌گیری‌های سیاسی وی به او رای داده‌اند، تنها ۱۵ درصد از رای‌دهندگان به رئیسی می‌گویند به همین دلایل به او رای داده‌اند.
در مقابل، در حالی که ۱۷ درصد از رای‌ دهندگان به رئیسی می‌گویند به دلیل این که نمی‌خواسته‌اند به روحانی رای بدهند به رئیسی رای داده‌اند، تنها ۵ درصد از رای دهنگان به روحانی می‌گویند به خاطر رای ندادن به رئیسی به او رای داده‌اند.
همچنین وعده‌‌‌های انتخاباتی درصد بیشتری از مردمی که به رئیسی رای‌ داده‌اند را به خود جلب کرده است (۴۳ درصد) تا کسانی که به روحانی رای داده‌اند (۲۶ درصد).

دلایل متفاوت رای دادن به روحانی و رئیسی / ۱

حدود نیمی (۴۶ درصد) از کسانی که می‌گویند در انتخابات اردیبهشت ۹۶ به روحانی رای داده‌اند، دلیل رای خود را رضایت از عملکرد او می‌دانند. یک پنجم از آنان دلیل رای خود را لزوم دادن فرصتی به رئیس جمهورِ بر سر کار برای به پایان رساندن برنامه‌هایش و یا آشنا بودن او با راه و رسم امور پس از چهار سال تصدی این مقام می‌دانند. یک پنجم دیگر نیز بر موفقیت روحانی در امضای برجام، رفع تحریم‌ها و پرهیز از جنگ به عنوان دلایل رای به او انگشت می‌گذارند و تنها ۷ درصد از تعبیر «انتخاب بین بد و بدتر» به عنوان دلیل رای به روحانی استفاده می‌کنند.

دلایل متفاوت رای دادن به روحانی و رئیسی / ۲

در میان رای‌دهندگان به رئیسی، بیشترین افراد (۲۷ درصد) در مورد دلیل رای به او، به عدم وفای روحانی به وعده‌‌هایش و یا عدم موفقیت او در تحقق آن وعده‌‌ها اشاره می‌کنند. یک پنجم (۲۲ درصد) از این افراد دلایلی چون تلاش رئیسی برای زدودن فقر و مبارزه با نابرابری را عنوان می‌کنند و یک پنجم دیگر بر دلایلی چون مبارزه رئیسی با «بی بند و باری» و «بی حجابی»‌ و مانند آن دست می گذارند. و دست آخر حدود ۱۲ درصد می گویند به خاطر تغییر اوضاع و ۱۰ درصد می‌گویند به خاطر پیروی از رهبری به رئیسی رای داده‌اند.

زمان تصمیم گیری

این که مردم چه زمانی در مورد انتخابات و رای به نامزدی معین تصمیم می‌گیرند باید برای فعالان سیاسی و اجتماعی و رسانه‌ها و تحلیل‌گران مهم باشد چون آنان می‌توانند تخمینی داشته باشند از گستره تاثیر کمپین‌های انتخاباتی بر تغییر آراء.
از این رو، از مردم پرسیده شده است از چه زمانی مصمم شدند که به نامزد مورد نظرشان رای بدهند یا در انتخابات شرکت نکنند. نزدیک به نیمی از پاسخگویان (۴۷ درصد) می‌گویند که از مدت‌ها قبل یا در هر حال پیش از شروع مناظره‌ها به چنین تصمیمی رسیده بودند. حدود یک سوم (۳۱ درصد) از آن‌ها می‌گویند بعد از مناظره‌ها تصمیم گرفته‌اند و کمتر از یک دهم (۷ درصد) نیز گفته‌اند در روز انتخابات به تصمیم قطعی رسیده‌اند.

گروه مرجع انتخاباتی

آیا می‌توان گفت مردم برای رای دادن چشم به دهان گروهی مشخصی از افراد دوخته‌اند؟ آیا گروهی از مردم هستند که برای دیگران حکم مرجعی برای تشخیص و پیروی در انتخابات داشته باشند؟
از مردم پرسیده شده است که روی نظر چه کسانی حساب باز کرده یا به آن‌ها اعتماد کرده‌اند که به نامزد مشخصی رای بدهند یا در انتخابات شرکت نکنند. بیش از نیمی از پاسخگویان (۵۶ درصد) در قبال این پرسش می‌گویند شخصاً به این نتیجه رسیده‌اند. ۲۰ درصد می‌گویند افراد خانواده دور و نزدیک در این زمینه نقش داشته‌اند و ۷ درصد بحث‌ها یا کمپین‌های خود نامزدها را در این زمینه موثر دانسته‌اند. ۴ درصد به شبکه‌‌ای مختلط از دوستان و همکاران اشاره می‌کنند و ۲ درصد به تحصیل‌کردگان و متخصصان و تحلیل‌گران. ۲ درصد نیز از رسانه‌ها به عنون مرجع تشخیص خود نام برده‌اند.

درک مردم از گرایش سیاسی نامزدها

آیا مردم نیز مانند تحلیل‌گران یا رسانه‌ها، نامزدها را در قالب‌های معمول سیاسی بسته‌بندی می‌کنند؟ آیا آن‌ها نیز نامزدهای انتخابات اخیر را مثلاً به «اصلاح‌طلب» و «اصول‌گرا» و مانند آن تقسیم می‌کنند؟ اگر بله، تا چه اندازه؟
از مردم پرسیده شده است که آیا می‌دانند نامزدی که به او رای داده‌اند، اصلاح‌طلب بوده است یا اصول‌گرا یا اعتدال‌گرا؟
۵۸ درصد از رای‌دهندگان به حسن روحانی و ۴۸ درصد از رای‌دهندگان به ابراهیم رئیسی آن‌ها را در یکی از این قالب‌های سیاسی جا می‌دهند. اما حدود ۶ درصد از پاسخگویان روحانی را «اصول‌گرا» تشخیص داده‌اند و ۱۵ درصد از آن‌ها رئیسی را «اصلاح‌طلب» قلمداد کرده‌اند. به عبارت دیگر تنها حدود نیمی از رای‌دهندگان به روحانی و حدود یک سوم از رای‌دهندگان به رئیسی آن‌ها را مطابق قالب‌بندی‌های سیاسی مرسوم طبقه‌بندی کرده‌اند.

پیگیری اخبار انتخابات

مردم تا چه اندازه اخبار و مطالب انتخابات را دنبال می‌کرده‌اند؟ ۳۹ درصد از پاسخگویان می‌گویند آن‌ها تا حد زیاد یا خیلی زیادی اخبار و مطالب انتخابات را دنبال می‌کرده‌اند و در مقابل ۳۳ درصد می‌گویند تا حد کم یا خیلی کم اخبار و مطالب انتخابات را دنبال می‌کرده‌اند یا اصلاً آن را دنبال نمی‌کرده‌اند. ۲۸ درصد نیز گفته‌اند این اخبار و مطالب انتخابات را فقط «تا حدی» دنبال می‌کرده‌اند.

مصرف رسانه‌ای مردم

مردم اخبار و مطالب مربوط به انتخابات را از چه رسانه‌هایی دنبال می‌کرده‌اند؟ این پرسشی است که از کسانی پرسیده شده است که گفته‌اند اخبار و مطالب انتخابات را بیش و کم دنبال می‌کرده‌اند.
۷۴ درصد از پاسخگویان صدا و سیما را منبع رسانه‌ای‌خود عنوان کرده‌اند. در مقابل، حدود ۶۰ درصد از آنان به انواع متفاوتی از ابزارهای آنلاین یا ماهواره‌ای (شامل تلگرام، اینترنت، اینستاگرام و تلویزیون‌های ماهواره‌ای) اشاره کرده‌اند. در این میان، ۱۲ درصد می‌گویند به ارتباطات شفاهی (شنیدن از این و آن) متکی بوده‌اند و حدود ۷ درصد نیز از مواد عمدتا چاپی (شامل مطبوعات و تبلیغات محیطی) استفاده می‌کرده‌اند.
* هر پاسخگو می‌توانسته است به چند منبع رسانه‌ای اشاره کند. به همین دلیل جمع کل از ۱۰۰ بیشتر می‌شود.

بازبینی آرای انتخاباتی

حالا که انتخابات تمام شده و نتایج رسمی اراء اعلام شده، آیا مردم به درستی می‌گویند به چه کسانی رای داده‌اند؟ اگر از خود آنان پرسیده شود که به چه کسی رای داده‌اند، نتایج حاصل از آن تا چه اندازه با نتیجه رسمی اعلام شده متفاوت خواهد بود؟
۶۲ درصد از مردم در قبال این پرسش که در انتخابات روز ۲۹ اردیبهشت ریاست جمهوری به چه کسی رای داده‌اند، از حسن روحانی نام می‌برند (رقم رسمی اعلام شده، ۵۹ درصد است). در مقابل تنها ۱۵ درصد می‌گویند که به ابراهیم رئیسی رای داده‌اند (رقم رسمی اعلام شده، ۳۹ درصد است). نکته جالب این است که حدود ۲۰ درصد از پاسخگویان از گفتن این که به چه کسی رای داده‌اند، سرباز می‌زنند.

روش پیمایش

این پیمایش‌ در سطح ملی در روزهای۱۰ تا ۱۵ خرداد ۱۳۹۶ انجام شده است.
مصاحبه‌ها به صورت تلفنی با ۱۳۵۶ نفر از ایرانیان ۱۸ سال و مسن‌ترِ ساکن ایران صورت گرفته است که به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند.
مصاحبه‌ها توسط پرسشگران فارسی زبان در طول ساعات روز انجام شده است.
مصاحبه‌گران به صورت عمومی برای پرسشگری و به صورت اختصاصی برای هر پیمایش آموزش دیده و در صورت موفقیت در آزمون مصاحبه‌گری، برای پرسشگری انتخاب شده‌اند.
هر مصاحبه بر حسب میزان اعتماد و صداقت پاسخگویان، توسط پرسشگر و ناظر پرسشگری ارزیابی و نمره داده شده است. پاسخگویانی که نمره اعتماد یا صداقت آن‌ها «خیلی کم» تشخیص داده شده، از نمونه کنار گذاشته شده‌اند.
طرح نمونه‌گیری، نمونه‌گیری نسبتی دو مرحله‌ای بر حسب سهم اپراتورهای مختلف در بازار تلفن و سپس به صورت تصادفی ساده بوده است.
نمونه‌ با توجه به اطلاعاتِ قابل دسترسیِ آخرین سرشماری ملی (۱۳۹۰) بر حسب جنسیت، گروه سنی و محل اقامت (شهری/روستایی) وزن داده شده است.
نتایج به دست آمده از این پیمایش را با فرض بیشترین واریانس، با اطمینان ۹۵٪ و با حاشیه‌ی خطای ۲/۶۶± می‌توان به کل جمعیت تعمیم داد.

بـــیـــش‌تر

آرشیو نظرسنجی‌های روزانه

گزارش مفصل نظرسنجی‌ها را می‌توانید در بخش آرشیو ببینید و یا نسخه‌ PDF آن را دانلود کنید.

آرشیو